Lipiec 2024. Pojechaliśmy z Natalią do jej rodziców do Gdyni — wakacje, morze, wizyty po Trójmieście. U rodziców Natalii w Gdyni woda z kranu to temat stały. Tata Natalii od lat powtarza, że „woda smakuje morsko” — i to nie jest metafora. Pierwsza szklanka wody prosto z kranu u nich: lekko słonawa, metaliczna nuta. Wyciągnąłem TDS metr. 145 ppm — wyraźnie mniej niż w Katowicach (nasze 308 ppm). Ale smak był odmienny od tej łagodności, którą przy miękkich wodach zazwyczaj czuję.
Przyznam — zaintrygowało mnie to na tyle, że po powrocie sprawdziłem oficjalne raporty. Saur Neptun Gdańsk (operator sieci w Gdańsku) publikuje wyniki badań wody regularnie. Sopot korzysta z własnego ujęcia. Gdynia — z innego operatora. Trójmiasto to nie jedna sieć, to trzy różne systemy wodociągowe.
Nie jestem hydrologiem. Ale pokopałem w dostępnych danych i oto, co znalazłem.
Skąd pochodzi woda w Gdańsku?
Saur Neptun Gdańsk korzysta głównie z dwóch źródeł:
- Ujęcia infiltracyjne rzeki Wisły — okolice Pruszcza Gdańskiego. Woda z Wisły (dorzecze górne, w tym Czarna Hańcza) jest filtrowana przez warstwy piasku przed trafieniem do sieci. To daje miękką, dobrze oczyszczoną wodę.
- Studnie głębinowe w okolicach Pruszcza Gdańskiego — wody podziemne z warstw wodonośnych. Nieco wyższa mineralizacja niż woda infiltracyjna, ale nadal niska w porównaniu do południa Polski.
Efekt: woda w Gdańsku jest relatywnie miękka — twardość 5–10°dH (60–180 mg CaCO₃/L). To jedna z miękkszych wód wśród dużych polskich miast. W naszej tabeli mapa twardości wody z G1 widzieliście, że Trójmiasto wypada w przedziale 6–11°dH.
Sopot — odsalanie czy własne studnie?
Kiedy powiedziałem Natalii, że Sopot może mieć „odsoloną wodę” — roześmiała się i powiedziała, że to brzmi jak science fiction. I miała rację, że się śmiała — Sopot nie prowadzi odsalania wody morskiej. To byłoby gigantyczne, drogie i zupełnie niepotrzebne przedsięwzięcie.
Sopot korzysta z własnych ujęć wód podziemnych — głębokich studni artezyjskich na Wysoczyźnie Gdańskiej. Woda podziemna z tych pokładów jest miękka, dobrze zmineralizowana (ale nie przezmineralizowana) i wolna od bakterii. Parametry: twardość ok. 7–12°dH, pH 7,4–7,8. Zbliżone do gdańskiej sieci.
Sopot nie jest podłączony do sieci Saur Neptun — ma własną spółkę komunalną Saur Sopot. Ale parametry wody są porównywalne.
Parametry wody w dzielnicach Gdańska — dane 2025
Na podstawie raportów Saur Neptun Gdańsk 2025 i historycznych danych stref zaopatrzenia:
| Dzielnica / rejon | Twardość (°dH) | pH | TDS (ppm szac.) | Kategoria |
|---|---|---|---|---|
| Śródmieście Gdańska | 6–9 | 7,5–7,8 | 100–160 | Miękka–średnia |
| Wrzeszcz | 6–9 | 7,4–7,7 | 100–155 | Miękka–średnia |
| Oliwa | 7–10 | 7,5–7,8 | 110–170 | Miękka–średnia |
| Nowy Port / Przeróbka | 6–9 | 7,4–7,7 | 100–155 | Miękka |
| Sopot (własna sieć) | 7–12 | 7,4–7,8 | 120–190 | Miękka–średnia |
| Gdynia (PEWIK) | 7–11 | 7,4–7,7 | 110–180 | Miękka–średnia |
Cały Trójmiejski rejon jest miękki w porównaniu do środkowej i południowej Polski. TDS u rodziców Natalii w Gdyni: mierzyłem 145 ppm — to potwierdza dane. Dla porównania: u nas w Katowicach 308 ppm, w Krakowie (Kazimierz) ok. 210 ppm.
Skąd bierze się „morski” smak wody?
Tata Natalii ma rację, że coś jest — ale to nie Bałtyk. Solność Bałtyku przy Gdańsku wynosi ok. 7–8‰ (promille) — to i tak kilkanaście razy mniej niż Atlantyk, ale woda morska nie trafia do wodociągów. Ujęcia są od morza odizolowane.
Co daje „morski” posmak? Przede wszystkim:
- Chlor — przy miękkiej wodzie chlor jest wyczuwalny wyraźniej niż przy twardej. Paradoks: w Katowicach z twardą wodą chlor jest maskowany przez minerały. W Gdańsku z miękką wodą 0,1 mg/L chloru smakuje wyraźniej.
- Lokalna mineralizacja — studnie przy Pruszczu mają pewien profil mineralny z naturalnych warstw wodonośnych. Może w nim być lekko podwyższony chlorek sodu (sól) z warstw geologicznych, nie z morza.
- Stare rury — w starszych dzielnicach Gdańska (Śródmieście, Nowy Port) część sieci jest jeszcze z lat 70–80. Stara sieć może dawać metaliczny posmak, który niektórzy opisują jako „morski”.
Taka kombinacja — miękka woda + wyraźny chlor + ewentualne posmaki ze starych rur — daje to charakterystyczne wrażenie. Nie jest to ani smak morski, ani niebezpieczny, ale bywa irytujący.
Czy filtr węglowy wystarczy dla Gdańska?
Przy twardości 5–10°dH i głównym problemie, jakim jest chlor (i ewentualnie metaliczny posmak ze starych rur) — filtr dzbankowy z węglem aktywnym powinien wystarczyć.
Dlaczego? Węgiel aktywny świetnie radzi sobie z chlorem. Przy miękkiej wodzie nie ma wielkiego problemu z kamieniem — dzbanek wystarczy, nie potrzeba RO, żeby chronić zmywarkę. Kamień w czajniku w Gdańsku przybywa powoli (co 2–3 miesiące, nie co 3 tygodnie jak w Nowej Hucie).
Jedyną sytuacją, gdzie warto rozważyć mocniejszy filtr w Trójmieście:
- Mieszkasz w starym budownictwie z przedwojennymi lub powojennymi rurami — filtr kranowy (montowany bezpośrednio na kranik) eliminuje też metale ciężkie ze starych rur.
- Masz niemowlaka — wtedy niezależnie od miasta proponuję konsultację z pediatrą i ewentualnie wodę butelkowaną lub filtr RO z remineralizacją.
Czy woda w Gdańsku jest bezpieczna?
Tak. Raport Saur Neptun Gdańsk 2025 potwierdza spełnianie wszystkich norm unijnych. Parametry mikrobiologiczne — bez zastrzeżeń. Azotany — poniżej normy. Metale ciężkie — w normach.
Jedną rzecz warto wiedzieć: po silnych deszczach wiosną i jesienią mogą się zdarzyć chwilowe podwyższenia mętności — szczególnie przy ujęciach infiltracyjnych z Wisły. MPWiK komunikuje o takich zdarzeniach. Przy gwałtownych powodziach na Wiśle stacja uzdatniania przechodzi na intensywniejszą filtrację — to normalna procedura, woda nadal jest bezpieczna.
FAQ
Czy woda w Gdańsku smakuje słono?
Nie — woda w Gdańsku nie pochodzi z Bałtyku i nie jest słona. Charakterystyczny smak, który niektórzy opisują jako morski, to połączenie miękkiej wody z chlorem (przy niskiej twardości chlor smakuje wyraźniej) oraz ewentualnego profilu mineralnego z ujęć głębinowych. Filtr dzbankowy z węglem aktywnym powinien wyraźnie poprawić smak.
Jaka jest twardość wody w Gdańsku?
Woda w Gdańsku jest miękka do średniej — twardość 5–10°dH (ok. 90–180 mg CaCO₃/L). To wyraźnie mniej niż w środkowej Polsce (Warszawa 13–18°dH, Katowice 16–22°dH). Kamień w czajniku pojawia się wolno — co 2–3 miesiące, nie co kilka tygodni.
Czy Sopot odsala wodę morską?
Nie — Sopot korzysta z własnych studni artezyjskich na Wysoczyźnie Gdańskiej. Woda podziemna z tych pokładów jest miękka i dobrze zmineralizowana. Odsalanie wody morskiej byłoby gigantycznym i zupełnie niepotrzebnym przedsięwzięciem przy dostępności dobrej wody podziemnej.
Jaki filtr wybrać dla Gdańska i Trójmiasta?
Przy miękkiej wodzie (5–10°dH) główny problem to chlor i ewentualnie metaliczny posmak ze starych rur. Filtr dzbankowy z węglem aktywnym wystarczy w zdecydowanej większości przypadków. Filtr RO nie jest konieczny z powodów twardości — rozważcie go tylko przy starym budownictwie lub przy niemowlaku w domu.
