Mieszkamy z rodziną w Katowicach-Ligocie, w domu z lat 90. Od 2021 roku działa u nas filtr odwróconej osmozy Aquaphor. Jaka jest twardość wody w Katowicach? Krótka odpowiedź: według sanepidu woda w Katowicach jest miękka. Jej średnia twardość w 2025 roku wyniosła 94 mg CaCO3/l. To może zaskoczyć, gdy pytasz o kamień w czajniku albo ustawienia zmywarki, ale danych dla Gliwic czy Zabrza nie da się po prostu przenieść na Katowice. Sprawdziłem więc, skąd płynie katowicka kranówka i co mówią wyniki wodociągów.
Skąd pochodzi woda w Katowicach?
Katowickie Wodociągi Spółka Akcyjna nie mają własnych ujęć. Wodę produkuje Górnośląskie Przedsiębiorstwo Wodociągów (GPW), a Katowickie Wodociągi rozprowadzają ją po mieście. Według oceny PSSE Katowice za 2025 rok pochodzi ona głównie ze zbiorników wyrównawczych w Murckach, zasilanych wodą mieszaną z zakładów uzdatniania wody Goczałkowice i Dziećkowice. Mniejsza część dopływa ze zbiorników w Mikołowie, do których trafia także woda ze stacji Czaniec.
GPW podaje, że zakład w Goczałkowicach czerpie wodę ze zbiornika goczałkowickiego na Wiśle oraz ze zbiornika Czaniec na kaskadzie Soły. Najczęściej uzdatnia ich mieszaninę. Katowice stanowią według sanepidu jedną strefę zaopatrzenia: jakość wody można traktować w przybliżeniu jako jednolitą, bez przypisywania poszczególnych dzielnic do konkretnych ujęć.
Katowickie Wodociągi i Urząd Miasta wskazują również Maczki jako źródło wody dla północnej części miasta. Sanepid nie wymienia Maczek w opisie głównych dostaw za 2025 rok, dlatego nie przypisywałbym ich konkretnemu adresowi.
Twardość wody w Katowicach: skąd różne określenia twardości wody?
Czy w Katowicach jest twarda woda? PSSE Katowice nazywa wodę wodociągową miękką: średnia za 2025 rok to 94 mg CaCO3/l, czyli około 5,3 °dH. Średnie miesięczne Katowickich Wodociągów od stycznia 2025 do sierpnia 2026 mieściły się między 81 a 122 mg CaCO3/l. W najnowszym z tych miesięcy twardość wyniosła 110 mg CaCO3/l, czyli około 6,2 °dH.
W sierpniu wodociągi podały też wapń 35 mg/l i magnez poniżej 7 mg/l. To średnie dla całej sieci. Wyniki miesięczne publikują wodociągi, a roczną ocenę jakości wody sanepidu dla Katowic za 2025 rok PSSE.
Skąd różne nazwy dla tej samej twardości? W skali GPW zakres 86-170 mg CaCO3/l oznacza wodę miękką, a 1 °dH odpowiada 17,86 mg CaCO3/l. Według skali WHO wynik 94 mg/l oznacza wodę umiarkowanie twardą. Obie klasyfikacje opisują tę samą liczbę. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 22 maja 2026 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, obowiązujące od 24 czerwca 2026 r., podaje dla twardości zalecaną wartość 60-500 mg CaCO3/l; nie jest to obowiązek uzupełniania minerałów przez wodociąg. Ocena sanepidu za 2025 rok odnosiła się jeszcze do wcześniejszych przepisów.
Gliwice, Sosnowiec i Zabrze: gdzie płynie twarda woda?
Sosnowiec dostaje zarówno miękką wodę z Goczałkowic, jak i wodę z Maczek, którą Sosnowieckie Wodociągi określają jako średnio twardą. W Gliwicach i części Zabrza płynie twarda woda, miejscami kilka razy twardsza od katowickiej.
Tak wyglądają wyniki podawane przez sanepid i miejscowe wodociągi:
| Miasto i strefa | Twardość, mg CaCO3/l | ok. °dH | Źródło i okres |
|---|---|---|---|
| Katowice, średnia roczna | 94 | 5,3 | PSSE Katowice, 2025 |
| Katowice, średnie miesięczne | 81-122 | 4,5-6,8 | Katowickie Wodociągi, od I 2025 do VIII 2026 |
| Sosnowiec, woda z Goczałkowic | ok. 90 | 5 | Sosnowieckie Wodociągi |
| Sosnowiec, woda z Maczek | ok. 240 | 13,4 | Sosnowieckie Wodociągi |
| Zabrze, strefa GPW | 87 | 4,9 | ZPWiK, VIII 2026 |
| Zabrze, strefa SUW Zawada | 310 | 17,4 | ZPWiK, VIII 2026 |
| Gliwice, Śródmieście | 351-361 | 19,7-20,2 | PWiK Gliwice, I-VIII 2026 |
| Gliwice, Wilcze Gardło | 238-246 | 13,3-13,8 | PWiK Gliwice, I-VIII 2026 |
Różnice wynikają ze źródła wody: stacje GPW korzystające z Goczałkowic, Dziećkowic i Czańca produkowały wodę o twardości 65-107 mg CaCO3/l, a studnie głębinowe Zawady dawały 289-320 mg CaCO3/l (twardość wody ze stacji GPW, dane z 2022 roku).
Chlor, smak i rury: jakość wody w Katowicach
W ocenie PSSE za 2025 rok średni chlor wolny wyniósł 0,16 mg/l przy dopuszczalnych 0,30 mg/l. W średnich miesięcznych od stycznia 2025 do sierpnia 2026 było to 0,09-0,28 mg/l. Sanepid podał też wyniki ubocznych produktów dezynfekcji: średnio 0,013 mg/l chloroformu przy limicie 0,030 mg/l oraz 19 µg/l sumy THM przy limicie 100 µg/l.
Według Katowickich Wodociągów smak wody i zapach oceniają somelierzy, a laboratorium centralne Katowickich Wodociągów sprawdza zgodność z normami. O somelierach wody w Katowickich Wodociągach pisał w marcu serwis twojslask.pl. W średnich wynikach za sierpień 2026 smak i zapach mają ocenę „akceptowalny”.
W 2025 roku sanepid odnotował 14 interwencji mieszkańców Katowic dotyczących między innymi barwy, zapachu i osadu; 4 uznał za zasadne. Przekroczenia występowały głównie w instalacjach wewnętrznych budynków, a inspektor zwracał się wtedy do zarządców o naprawę. My mieszkamy w domu z lat 90., ale nie wyciągam z wieku budynku żadnego wniosku o naszych rurach.
Czy w Katowicach można pić wodę z kranu?
Tak brzmi stanowisko Katowickich Wodociągów: katowicka kranówka nadaje się do picia prosto z kranu, bez dodatkowego filtrowania. Katowickie Wodociągi razem z Urzędem Miasta prowadzą kampanię „Kranówka katowicka” z hasłem „szluknij sie z kokotka!”. W ocenie za 2025 rok sanepid uznał wodę za przydatną do spożycia. Wydał 361 orzeczeń o przydatności i żadnego o warunkowej przydatności ani o jej braku.
Za wodę w sieci odpowiada wodociąg, natomiast problemy z instalacją w budynku sanepid kierował do zarządców. Katowicka woda pitna jest regularnie badana, a w 2025 roku według sanepidu spełniała wymagania. Szerzej o tym, czy w Polsce można pić kranówkę, piszę osobno. Jeśli zastanawiasz się, co kupić zamiast kranówki, sprawdź, która lepiej pasuje do codziennego picia: woda źródlana czy mineralna.
Jaki filtr do wody w Katowicach: dzbanek, kranowy, pod zlew czy RO?
Przy katowickiej twardości nie widzę potrzeby zmiękczania całej instalacji. Według WHO twarda woda osadza kamień w urządzeniach grzewczych, na przykład w sprzęcie AGD. Katowicka woda jest jednak miękka, więc wyników z Gliwic nie przenosiłbym na katowicki adres. Dzbanek lub filtr węglowy montowany przy kranie albo pod zlewem rozważyłbym przede wszystkim dla smaku i zapachu. Według CDC takie filtry służą głównie temu celowi, a nie poprawie bezpieczeństwa wody; wkłady trzeba utrzymywać i wymieniać zgodnie z instrukcją.
Przy filtrze podzlewozmywakowym trzeba czytać, którego parametru dotyczy instrukcja. Brita podaje dla wkładu P 1000 z systemu mypure P1 zasób 1200 l przy twardości węglanowej do 10 °dH. Twardość ogólna w Katowicach, około 4,5-6,8 °dH, mieści się w tym najniższym zakresie. Jeśli myślisz o stałym rozwiązaniu, opisałem, kiedy filtr do wody pod zlew ma sens.
U nas działa RO Aquaphor, ale katowicka twardość nie jest dla mnie argumentem za osmozą. Według WHO domowe RO usuwa prawie wszystkie minerały. Instrukcja Aquaphora podaje, że na litr oczyszczonej wody do kanalizacji trafia 4-6 l, przy wodzie o temperaturze co najmniej 20 °C. Przy katowickiej taryfie oznacza to około 7-11 groszy dodatkowo na litr. O codziennym korzystaniu z osmozy piszę w recenzji naszego Aquaphora RO-101S.
Jak sprawdzić parametry wody dla swojego adresu?
- Otwórz miesięczne wyniki Katowickich Wodociągów w zakładce „Jakość wody” i porównaj je z archiwum.
- Użyj kalkulatora wodociągów, by sprawdzić twardość w °dH na podstawie wyniku w mg CaCO3/l.
- Przeczytaj roczną ocenę PSSE Katowice. W sprawie sieci skontaktuj się z BOK pod numerem 32 78 82 400 lub z pogotowiem wodociągowym pod 994.
- Jeśli problem dotyczy instalacji w budynku, zgłoś go zarządcy.
Werdykt Pawła
Moim zdaniem katowicka kranówka nie potrzebuje filtra przeciw kamieniowi. Zacząłbym od pytania, czy przeszkadza ci jej smak, albo czy problem pojawia się dopiero w budynku. Sam filtr potraktowałbym tu jako wybór dla smaku kawy, nie jako warunek picia wody. U nas ostatnie słowo w sprawie kawy ma Natalia, więc nawet jako domowy product manager nie próbuję tego parametru ustalać sam.
Często zadawane pytania
Czy w Katowicach można pić wodę z kranu?
Sanepid ocenił wodę w Katowicach za 2025 rok jako przydatną do spożycia: wydał 361 orzeczeń o przydatności i żadnego negatywnego. Katowickie Wodociągi podają, że można ją pić prosto z kranu. Przy problemach z wodą w budynku sprawę zgłasza się zarządcy.
Jaka jest twardość wody w Katowicach?
W 2025 roku wynosiła średnio 94 mg CaCO3/l, czyli około 5 °dH; sanepid określa ją jako miękką. Średnie miesięczne wodociągów od stycznia 2025 do sierpnia 2026 mieściły się między 81 a 122 mg CaCO3/l. W Gliwicach i części Zabrza woda jest kilka razy twardsza.
Skąd pochodzi woda w Katowicach?
Wodę produkuje GPW, głównie z ujęć powierzchniowych związanych z zakładami Goczałkowice i Dziećkowice; część pochodzi także ze stacji Czaniec. Według Katowickich Wodociągów północna część miasta dostaje również wodę z Maczek. Dystrybucją zajmują się Katowickie Wodociągi, które nie mają własnych ujęć.
