Boże Narodzenie 2024. Przyjechaliśmy z Natalią do jej brata Marcina na Kazimierz — wigilia u rodziny, świąteczna atmosfera, karp, barszcz czerwony. Przy herbacie po kolacji Marcin powiedział mimochodem: „Woda z kranu tutaj jakaś taka — gorzka? Nie wiem jak to opisać, ale jakoś smakuje dziwnie”. Natalia kiwnęła głową — sama to zauważyła, kiedy gotowała wodę w czajniku. Ja oczywiście wyciągnąłem TDS metr z plecaka. Żona przez te 5 lat nauczyła się, że tak to u nas działa.
TDS wody z kranu u Marcina: 210 ppm. Nie dramat, nie rewelacja — średnia. Ale pH mierzyłem paskami: wypadło ok. 7,5, a zapach chloru był wyraźnie wyczuwalny nawet w szklance stojącej przez chwilę. Po powrocie do Katowic sięgnąłem po dane Wodociągów Miasta Krakowa. I okazało się, że to, co Marcin czuje jako „gorzki smak”, ma jak najbardziej wyjaśnienie w danych.
Nie jestem hydrologiem ani chemikiem, ale po 5 latach testowania filtrów w Katowicach nauczyłem się czytać raporty wodociągowe. To nie jest poradnik medyczny — to po prostu zestawienie tego, co znalazłem w oficjalnych dokumentach, plus kilka praktycznych wniosków dla krakowian rozważających filtr.
Skąd pochodzi woda w Krakowie?
Wodociągi Miasta Krakowa mają cztery zakłady uzdatniania wody (ZUW), a każdy bierze wodę z innego źródła:
- ZUW Raba — Zbiornik Dobczycki na Rabie, bieżąca produkcja ok. 110 000 m³ na dobę, ok. 350 tys. odbiorców. Według wodociągu to główne źródło wody dla Krakowa.
- ZUW Rudawa — rzeka Rudawa, 22 000–28 000 m³ na dobę, ok. 200 tys. odbiorców, głównie w północno-zachodniej części miasta.
- ZUW Dłubnia — rzeka Dłubnia (ok. 20 000 m³ na dobę) i studnie głębinowe (4 500 m³ na dobę), ok. 200 tys. odbiorców.
- ZUW Bielany — rzeka Sanka i złoże wodonośne, 12 000–15 000 m³ na dobę, ok. 70–150 tys. odbiorców.
Od tego, który zakład zasila wasz adres, zależy, co leci z kranu. W części miasta woda jest mieszana z dwóch albo trzech zakładów, dlatego wodociąg pokazuje to na mapie „Skąd mam wodę”, a nie w podziale na dzielnice.
Twardość wody w Krakowie — dane Wodociągów Miasta Krakowa 2026
Wodociągi Miasta Krakowa nie podają twardości dla dzielnic, tylko dla czterech zakładów. Poniżej średnie z komunikatu o twardości wody i komunikatu o jakości wody za okres od 1 marca do 31 maja 2026 r. Kategorię podaję według skali opisowej wodociągu: miękka to 85–170 mg CaCO₃/L (5–10 °dH), średnio twarda 170–340 mg CaCO₃/L (10–20 °dH).
| Zakład (źródło wody) | Twardość (mg CaCO₃/L) | Twardość (°dH) | pH | Kategoria wg skali WMK |
|---|---|---|---|---|
| ZUW Raba (Zbiornik Dobczycki) | 139 | 7,8 | 7,9 | Miękka |
| ZUW Rudawa (rzeka Rudawa) | 315 | 17,6 | 7,6 | Średnio twarda |
| ZUW Dłubnia (rzeka Dłubnia, studnie) | 300 | 16,8 | 7,7 | Średnio twarda |
| ZUW Bielany (rzeka Sanka) | 312 | 17,5 | 7,5 | Średnio twarda |
Różnica jest wyraźna: woda z Raby ma średnio 139 mg CaCO₃/L (7,8 °dH), a z trzech pozostałych zakładów 300–315 mg CaCO₃/L (16,8–17,6 °dH), czyli ponad dwa razy więcej. Z którego zakładu pije Marcin na Kazimierzu, nie wiem — to trzeba sprawdzić po adresie na mapie wodociągu.
Gdzie w Krakowie woda jest twardsza?
Wodociąg na stronie „Jaką mam wodę” pisze wprost, że woda „w poszczególnych częściach miasta jest miękka lub średnio twarda”, i daje mapę twardości z wyszukiwarką adresu. Miękką wodę macie tam, gdzie kran zasila tylko Raba, średnio twardą tam, gdzie płynie woda z Rudawy, Dłubni albo Bielan. W strefach mieszanych wynik zależy od proporcji.
Dla porównania: nawet woda z Raby jest twardsza niż u nas w Katowicach, gdzie według oceny PSSE za 2025 r. woda jest miękka (średnio 94 mg CaCO₃/L, ok. 5°dH). Woda z pozostałych trzech krakowskich zakładów ma ponad trzy razy tyle.
Mniejszą mineralizację wody z Raby widać też w przewodności: 347 µS/cm wobec 631–722 µS/cm w pozostałych zakładach (te same średnie za marzec–maj 2026). Mniej minerałów to mniej kamienia w czajniku.
Smak wody i chlor — co Kraków robi inaczej
Wracam do „gorzkiego smaku” u Marcina. Według komunikatu Wodociągów Miasta Krakowa chlor wolny w sieci wynosi średnio poniżej 0,3 mg/L dla każdego z czterech zakładów, czyli mieści się w normie 0,3 mg/L.
Do dezynfekcji Wodociągi Miasta Krakowa używają, zależnie od zakładu, podchlorynu sodu z elektrolizy soli (Raba razem z lampami UV, Bielany), dwutlenku chloru (Rudawa) albo obu tych środków (Dłubnia), a informacji o chloraminacji (mieszanie chloru z amoniakiem) na ich stronach nie znalazłem. Kraków zostaje przy klasycznej chloryzacji — co oznacza bardziej wyczuwalny zapach chloru przy odkręceniu kranu, ale ten zapach szybko ulatnia się po nalaniu do szklanki i odczekaniu minuty.
„Gorzki smak” Marcina to według mnie przede wszystkim chlor, a może też mineralny posmak twardszej wody, jeśli jego kamienicę zasila Rudawa, Dłubnia albo Bielany. Filtr węglowy zwykle wyraźnie poprawia smak i zapach chloru.
Jaki filtr dla Krakowa — według zakładu, który zasila wasz adres
Oparłem poniższe rekomendacje na tym, co sprawdziło się u nas w Katowicach (choć nasza woda jest miększa) oraz na raportach wodociągowych. To nie jest porada eksperta — to sugestia oparta na doświadczeniu.
| Woda z zakładu | Sytuacja | Minimalne rozwiązanie | Lepsze rozwiązanie |
|---|---|---|---|
| ZUW Raba | Miękka (139 mg/L, 7,8 °dH) | Filtr dzbankowy (węgiel) | Dzbanek wystarczy |
| ZUW Rudawa, Dłubnia, Bielany | Średnio twarda (300–315 mg/L, 16,8–17,6 °dH) | Dzbanek lub filtr kranowy | RO pod zlew (dla czajnika i zmywarki) |
| Strefa mieszana | Zależy od proporcji wody z kilku zakładów | Sprawdźcie adres na mapie wodociągu | Jak dla twardszego z zakładów |
Powiedziałem Marcinowi na Kazimierzu: kup dzbanek z wkładem węglowym. Do picia i kawy to wystarczy — smak się zmieni, chlor zniknie. Jeśli ma zmywarkę i chce ją chronić, może pomyśleć o filtrze RO. Na razie zaczął od dzbanka Brita Marella i pisze, że „różnica jest wyraźna”.
Szczegółowy przewodnik po wyborze filtra pod zlew znajdziecie na wodazfiltra.pl. Jeśli wasz adres zasila Rudawa, Dłubnia albo Bielany (ok. 17 °dH), a chcecie chronić czajnik i zmywarkę, rozważyłbym od razu system RO zamiast samego dzbanka.
Czy woda z Krakowa jest bezpieczna?
Krótko: tak. Wodociągi Miasta Krakowa publikują regularne komunikaty i wszystkie parametry mieszczą się w normach unijnych (Dyrektywa UE 2020/2184, wdrożona do polskiego prawa rozporządzeniem Ministra Zdrowia). Bakteriologicznie — czysta. Chemicznie — w normach. Parametry organoleptyczne (smak, zapach, barwa) — według wodociągu też spełniają wymagania.
Jedyna sytuacja wymagająca uwagi to okres po remontach sieci — wtedy lokalnie może pojawić się podwyższony chlor lub zmętnienie. Wodociągi informują o takich zdarzeniach na stronie internetowej i w mediach społecznościowych. Po remoncie w okolicy można przez kilka dni puścić wodę z kranu przez 2–3 minuty przed użyciem — to wystarczy.
Jak sprawdzić dane dla własnego adresu w Krakowie
Wodociągi Miasta Krakowa podają dane dla stref zasilania, nie dla dzielnic: na stronie „Skąd mam wodę” wpisujecie adres i widzicie, który zakład (albo które zakłady) was zasila, a w komunikatach o twardości i jakości wody sprawdzacie wyniki tego zakładu.
Drugi sposób — TDS metr za 30–40 zł z Allegro. U Marcina: 210 ppm. Pamiętajcie tylko, że TDS to nie twardość: na wynik wpływają też sód, chlorki i siarczany, więc twardość i tak lepiej sprawdzić u wodociągu.
Piszę o TDS metrze szczegółowo w osobnym artykule — po co go kupić, jak czytać wyniki i czego TDS metr nie mierzy. Odsyłam tam, jeśli chcecie głębiej.
FAQ
Czy wodę w Krakowie można pić bez filtrowania?
Tak — woda z kranu w Krakowie spełnia wszystkie normy sanitarne i jest bezpieczna do picia. Filtracja poprawia smak (usuwa chlor) i może być pomocna tam, gdzie płynie twardsza woda z Rudawy, Dłubni albo Bielan. Decyzja o filtrze to kwestia komfortu smakowego, nie bezpieczeństwa.
Gdzie w Krakowie woda jest najtwardsza?
Wodociągi Miasta Krakowa nie podają twardości dla dzielnic, tylko dla zakładów. Średnio w marcu–maju 2026 r. najtwardsza była woda z ZUW Rudawa (315 mg CaCO₃/L, 17,6 °dH), niewiele mniej miały Bielany i Dłubnia, a najmiększa była woda z ZUW Raba (139 mg/L, 7,8 °dH). Który zakład zasila wasz adres, pokazuje mapa na stronie wodociągu.
Jaki filtr sprawdzi się najlepiej do wody w Krakowie?
Przy miękkiej wodzie z Raby wystarczy filtr dzbankowy z wkładem węglowym, który poprawia smak i zapach chloru. Przy średnio twardej wodzie z Rudawy, Dłubni lub Bielan (ok. 17 °dH) można rozważyć filtr RO pod zlew — szerzej opisuję go na wodazfiltra.pl.
Skąd pochodzi woda kranowa w Krakowie?
Z czterech zakładów uzdatniania: ZUW Raba (Zbiornik Dobczycki, główne źródło), ZUW Rudawa (rzeka Rudawa), ZUW Dłubnia (rzeka Dłubnia i studnie głębinowe) i ZUW Bielany (rzeka Sanka). Raba daje wodę miękką, pozostałe trzy średnio twardą. W części miasta woda jest mieszana z kilku zakładów.
